BRONNEN & METHODE
Begrijp wat je op de kaart ziet.
Deze onafhankelijke kaart brengt open gegevens van RIVM, CBS en PDOK samen. Je kunt berekend geluid op een plek bekijken, gebiedscijfers vergelijken en zien hoeveel volwassenen ernstige hinder of slaapverstoring ervaren. Die drie perspectieven beantwoorden verschillende vragen.
Een model, geen geluidsmeter. De kaarten tonen berekende jaarwaarden en geschatte percentages. Ze zijn niet geschikt om de geluidbelasting op een gevel vast te stellen of om aan wettelijke normen te toetsen.
Welke gegevens zijn beschikbaar?
| Bron | Basisjaar | Weergave |
|---|---|---|
| Wegverkeer | 2022 | Lden en Lnight; 10 m, gemeente, wijk, buurt |
| Treinverkeer | 2023 | Lden en Lnight; 10 m en gebiedscijfers |
| Vliegverkeer | 2022 / 2020 | Lden; 10 m en gebiedscijfers |
| Industrie | 2024 | Lden; 10 m en gebiedscijfers |
| Windturbines | Begin 2025 | Lden; 10 m en gebiedscijfers |
| Alle bronnen samen | Samengestelde basisjaren | RIVM-combinatiekaart; 10 m en gebiedscijfers |
| Ernstige geluidhinder | 2024 | 10 bronnen, percentages voor 342 gemeenten |
| Ernstige slaapverstoring | 2024 | 10 bronnen, percentages voor 342 gemeenten |
De geluidsrasters waren bij de controle op 16 oktober 2026 beschikbaar in de RIVM-dienst. Een recentere publicatiedatum betekent niet automatisch een recenter basisjaar. Zie de toelichting bij de actualisatie van 2025 en het officiële kaartenoverzicht.
De geluidsvlek: van Nederland tot jouw straat
De bronrasters hebben cellen van 10 × 10 meter in het Nederlandse RD-stelsel. Voor de webkaart worden ze naar Web Mercator overgezet met de dichtstbijzijnde cel. Het hoogste opgeslagen kaartniveau heeft rond 52° noorderbreedte ongeveer 11,8 meter per beeldpixel. Verder inzoomen vergroot die pixels; het maakt de onderliggende data niet nauwkeuriger.
- Bij uitzoomen combineren we cellen met een energetisch gemiddelde, niet met het maximum.
- De gekleurde kaart gebruikt stappen van 2 dB en is transparant onder 30 dB. Die weergavedrempel geldt niet voor de gebiedsstatistiek of de opgevraagde puntwaarde.
- Na een klik verschijnt eerst een kaartschatting uit de opgeslagen webtegel, herkenbaar aan ≈. Die waarde is afgerond op 2 dB en hoort bij een webpixel van ongeveer 12 meter. Tegelijk vragen we de exacte bronwaarde op via RIVM’s
GetFeatureInfo. Zodra die reageert, vervangt de bronwaarde de schatting; bij een storing blijft de duidelijk gemarkeerde schatting beschikbaar. Onder 30 dB kan de transparante kaarttegel geen schatting leveren. De waarde kan daardoor preciezer zijn dan de ingekleurde webtegel. De gebruikte actuele RIVM-laag kan later worden vernieuwd, terwijl lokaal berekende statistieken nog bij hun vermelde basisjaar horen. - Bij een fout in de lokale tegels schakelt de kaart over naar de officiële RIVM-weergave. De legenda vermeldt die wisseling. Je kunt de lokale weergave opnieuw proberen.
Etmaal en nacht zijn verschillende maten
Lden is een jaargemiddelde over dag, avond en nacht, met toeslagen van 5 dB in de avond en 10 dB in de nacht. Lnight beschrijft de gemiddelde nachtperiode tussen 23.00 en 07.00 uur. Er is op deze kaart alleen een afzonderlijk nachtraster voor weg- en treinverkeer. Een etmaalwaarde vertelt niet hoe luid één voertuig, trein of vliegtuig op een bepaald moment is.
Gebiedscijfers: welk gemiddelde?
De cijfers worden uit het oorspronkelijke raster berekend, met weging naar het celoppervlak binnen de gebiedsgrens. Gemeente- en wijkcijfers zijn opnieuw over hun hele oppervlak berekend; ze zijn geen gemiddelde van buurtcijfers.
- Minimum en maximum: de laagste en hoogste berekende celwaarde binnen het gebied.
- Gemiddelde: rekenkundig en naar oppervlak gewogen.
- Mediaan: de helft van het berekende oppervlak heeft een lagere waarde.
- Energetisch gemiddelde:
10·log₁₀(Σwᵢ·10^(Lᵢ/10) / Σwᵢ). Dit houdt rekening met de logaritmische schaal. - 90e percentiel: 90% van het berekende oppervlak heeft een lagere waarde.
- Dekking: welk deel van het gebied een berekende waarde heeft. Een minimum bij lage dekking vertelt weinig over het hele gebied.
Dit zijn cijfers over oppervlak, niet over het aantal inwoners of blootgestelde woningen. Oppervlakten boven een drempel zijn beschrijvende gegevens, geen toets aan een norm. De verschilkaart vergelijkt dezelfde periode; de bronjaren kunnen wel verschillen.
Hinder en slaapverstoring: nieuwe cijfers uit 2024
De percentages komen uit de Atlas-lagen van het RIVM, gebaseerd op de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024. Het SMAP-model combineert vragenlijsten met blootstelling en kenmerken van buurten en inwoners. De cijfers schatten het aandeel inwoners van 18 jaar en ouder dat ernstige hinder of slaapverstoring ervaart.
We tonen wegverkeer (totaal, wegen boven en tot 50 km/u), treinen, vliegtuigen, brommers en scooters, buren, bedrijven en industrie, windturbines en warmtepompen. De percentages van verschillende bronnen mogen niet worden opgeteld: dezelfde persoon kan meerdere bronnen noemen. Deze schattingen zijn geen decibelwaarden en geen voorspelling voor één woning.
Alle 342 gemeentecodes zijn gecontroleerd tegen de gepubliceerde geometrie. RIVM biedt ook buurtcijfers, maar die zijn nog niet gekoppeld aan onze grenzen uit 2025. Daarom blijven deze twee maten op gemeenteniveau. Lees de methode bij Atlas Leefomgeving en de uitleg van de 2024-cijfers.
Vliegverkeer: basisjaar verschilt per luchthaven
Schiphol en de luchthavens van nationale betekenis gebruiken gegevens uit 2022. De bron bevat voor onder meer militaire vliegbases en Lelystad ook 2020: een coronajaar met minder verkeer. Eindhoven bevat in deze dataset alleen burgerluchtvaart. Waar beschikbaar toont het gebiedspaneel de dominante luchthaven, het basisjaar en de kanttekening. Zie de officiële toelichting.
Geen waarde is niet hetzelfde als stilte
Een gebied zonder berekende geluidswaarde heet hier “onder de rekengrens”. Ontbrekende statistiek heet “niet beschikbaar”. Een netwerkfout heet “niet bereikbaar” of “laden mislukt”. Geen van deze situaties wordt als nul weergegeven. Bij hinder en slaapverstoring is een echte waarde van 0% wél geldig; de broncode −9999 wordt als ontbrekend behandeld.
Herkomst, gebruik en externe diensten
| Onderdeel | Bron |
|---|---|
| Geluidsrasters en puntwaarden | RIVM WMS en WCS · publiek beschikbare brondata |
| Hinder en slaapverstoring | RIVM WFS, publicatie december 2025, gegevensjaar 2024 |
| Gemeente-, wijk- en buurtgrenzen | CBS / PDOK, 2025 · CC BY 4.0 |
| Basiskaart | Kadaster / PDOK BRT Achtergrondkaart · CC BY 4.0 |
| Adreszoeken | PDOK Locatieserver |
Adreszoekopdrachten gaan naar PDOK. Een kliklocatie wordt naar RIVM gestuurd om de puntwaarde op te halen. “Mijn locatie” gebruikt alleen na toestemming de locatie van je browser. Er worden door deze applicatie geen accounts, zoekgeschiedenis of locatiegegevens opgeslagen. Een gedeelde link bevat de door jou gekozen kaartpositie.
Wat ontbreekt nog?
- Buurtcijfers voor ervaren hinder en slaapverstoring, met passende grensjaargang.
- De historische 2020-rasters als afzonderlijke tijdvergelijking.
- Provinciale stiltegebieden.
- Actuele metingen en geluidpieken per voertuig of vliegtuigpassage; jaarmodellen kunnen die niet leveren.